Ném đồ vật

Vì sao các bé lại ném các đồ vật

Ném đồ vật là một kỹ năng mới và thích thú của nhiều bé trong khoảng từ 18 tháng đến 3 tuổi. Nó đòi hỏi bé vận dụng kỹ năng vận động tinh để xoè các ngón tay ra và buông đồ vật, và sự phối hợp nhịp nhàng giữa tay và mắt để thực sự ném được đồ vật đi. Chẳng ngạc nhiên gì khi con bạn muốn tập luyện kỹ năng thú vị này! Điều xảy ra tiếp theo cần đến sự giáo dục: Con bạn khám phá ra rằng mọi vật bé ném đều rơi xuống – không bao giờ bay lên. Bé không thể nói “trọng lực”, nhưng chắc chắn bé có thể thấy ảnh hưởng của nó. Nếu bé ném quả bóng, nó sẽ nảy lên; nếu bé tung quả mận lên, nó sẽ rơi bẹp xuống. Tất nhiên, bạn sẽ phát điên khi thấy các sợi mỳ đầy khắp sàn bếp vừa mới lau sạch hay cái núm vú sạch nằm trên lối đi bẩn thỉu, nhưng với con bạn, tất cả việc đó đều rất vui thích.

Bạn có thể làm gì

“Trừ khi con bạn ném một hòn đá vào cửa sổ hay thực sự làm đau ai đó, nếu không đừng ngăn cản hay phạt bé,” Roni Leiderman, trưởng khoa tại Trung tâm gia đình tại Đại học Nova Southeasten Florida nói. Sẽ vô ích nếu có gắng ngăn con bạn không ném đồ vật ở lứa tuổi này. Thay vào đó hãy tập trung vào việc giới hạn cái mà bé ném và chỗ mà bé có thể ném với những gợi ý sau.

Cho bé thấy cái bé có thể ném. Con bạn sẽ nhanh chóng học được cái gì không được ném nếu có nhiều thứ bé được phép ném – và thậm chí còn được khuyến khích ném. Bóng là một lựa chọn hiển nhiên (hãy bọc những quả bóng vào bông mềm để giảm thiểu tác hại). Nhưng các trò chơi ném thực sự (như ném đậu tương vào giỏ hay các hòn sỏi nhảy vào cái ao) thậm chí sẽ là các trò vui đối với các bé 2 tuổi, đặc biệt nếu bạn chơi cùng với bé. Thông điệp bạn muốn truyền đạt sẽ là ném đồ vật là tốt nếu bé ném đúng thứ vào đúng chỗ và đúng lúc. “Khi bé ném thứ gì đó không đúng, như chiếc giày chẳng hạn, hãy bình tĩnh mang nó ra xa bé và nói, ‘Giày không phải để ném, nhưng bóng thì có thể ném.’ Rồi đưa cho bé quả bóng để bé chơi,” Leiderman nói.

Không chú ý đến những cú ném khiêu khích của bé. Bạn nên làm gì khi con bạn ném thứ gì đó không nên ném – như cát trong hộp cát hay các khối xếp hình vào bé khác? Hãy cố gắng càng nhiều càng tốt lờ đi vài lần đầu khi nó mới diễn ra. Nếu bé biết bé có thể thu hút sự chú ý của bạn bằng cách ném thứ gì đó không nên ném vào người khác, thì dường như bé sẽ lặp lại việc đó.

Nếu con bạn thường xuyên đến gần và làm đau các bé khác bằng cách ném đồ vật vào chúng, điều đó có thể do bạn luôn luôn phản ứng giống như vậy, bởi vì trẻ con học thông qua việc bắt chước. Lần sau khi bé làm thế, bạn hãy nói “Không, làm thế đau lắm,” và kéo bé ra bên cạnh trong một khoảng nghỉ để bé chú ý tới từ “Không” và để lôi bé ra khỏi tình huống đó, giúp bé có thể bắt đầu thoải mái sau đó. Việc quan trọng là cần phải giữ khoảng nghỉ dưới 1 phút (tốt nhất là 30 giây ở lứa tuổi này) như thế con bạn chưa quên mất lý do tại sao bé bị bắt phải ngưng những gì bé đang làm. Nếu bạn thấy bé ném đồ vật vào bé khác khi bé giận dữ, hãy khuyến khích bé thổ lộ cảm xúc bằng lời nói. Hãy nói “Nếu con giận Emily, hãy nói ra,” hay “Con hãy nói với mẹ lúc con giận nhé.” Cũng không sao khi để cho bé biết bạn không hài lòng với hành động của bé thông qua ngữ điệu giọng nói của bạn, nhưng đừng đáp trả bé bằng sự giận dữ. Hãy cố gắng đừng hét vào mặt bé, và không bao giờ đánh bé - thậm chí chỉ là đánh vào tay - để ngăn chặn việc bé ném đồ vật.

Nếu bé cứ khăng khăng đòi ném đồ vật làm đau người khác, mặc dù bạn đã cố ngăn cản bé một cách bình tĩnh và kiên định, bạn có thể sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc luôn giám sát đồ chơi mà bé đang chơi bằng con mắt cú vọ, và theo dõi bé trong khi bé chơi các đồ chơi đó.

Hãy buộc chặt đồ chơi của bé vào ghế. Khi bé ngồi trong xe đẩy hoặc ghế xe hơi, hãy buộc vào thứ đồ chơi trong tầm với của bé (buộc đồ chơi bằng những mẩu dây ngắn và cắt phần thừa để chúng không thể quấn vào cổ bé). Bé sẽ nhanh chóng khám phá ra ngoài việc ném đồ vật, bé còn có thể dùng sợi dây để kéo chúng lại như câu cá. Tăng gấp đôi trò chơi cho bé, công việc của bạn sẽ giảm đi còn một nửa.

Cùng nhau dọn dẹp. Đừng yêu cầu con bạn nhặt mọi thứ bé ném lên. “Đó là một công việc quá sức đối với trẻ ở tuổi này,” Leiderman nói. Thay vào đó, cố gắng ngồi xuống trên đầu gối và tranh thủ sự giúp đỡ của bé bằng cách nói, “Nào cùng xem chúng ta có thể cùng nhau nhặt các khối xếp hình này nhanh như thế nào,” hay “Con có thể giúp mẹ tìm tất cả các mảnh M&M màu vàng không?”

Đưa ra các ví dụ tốt. Bạn không cần phải tránh việc tung gối lên sofa để tạo ra các ví dụ tốt cho bé. Trên thực tế, bạn có thể dùng các đồ vật bạn thường ném xung quanh nhà để chỉ cho bé thấy ném cái gì thì tốt và cái gì thì không. Lần sau khi bé ném cái gì đó bé không nên, hãy cùng nhau đi một vòng quanh nhà và hãy ném đôi tất vào chiếc giỏ mây, ném giấy ăn vào thùng rác, và ném đồ chơi vào trong giỏ đựng đồ chơi.

Ngồi cùng bé vào giờ ăn. Đây là giai đoạn ăn uống gây bừa bãi, nhưng bạn có thể thường xuyên tránh được tình trạng tệ hại nhất bằng cách ngồi xuống với con bạn trong khi bé ăn. Với việc bạn ở ngay đó nhẹ nhàng nhưng kiên quyết nói không với bé khi bé định tung đồ ăn lên và dùng tay giữ đĩa đựng thức ăn của bé nếu cần. “Cha mẹ nên luôn luôn ngồi cùng với con vào bữa ăn để nói chuyện với bé và giúp bé phát triển kỹ năng ngôn ngữ,” Leiderman nói. Đó cũng là cách tốt nhất để biết chắc con bạn đã nhai thức ăn trước khi bé nuốt, giúp bé tránh bị nghẹn.

Dùng đĩa đựng thức ăn dành cho trẻ. “Không bao giờ dùng đĩa sứ Trung Quốc loại tốt hay thậm chí đồ sứ để cho bé ăn,” Leiderman nói. Thay vào đó, cố gắng dùng đĩa dành cho bé, loại đĩa dính, có thể dính xuống bàn ăn hoặc khay ghế ăn để bé không thể nhấc đĩa lên được. Hãy ghi nhờ rằng, mặc dù các loại đĩa này đủ tốt để tránh bị bé xô đẩy rơi xuống sàn nhà, nhưng chúng không thể ngăn được sự tò mò của các bé, khi bé thấy đĩa bị dính chặt và sẽ nhất quyết xoi mói bằng được nguyên nhân của nó.